آسم و آلرژی چه تفاوت‌هایی با هم دارند؟

تفاوت آسم و آلرژی یکی از موضوعات مهم در مراقبت‌های بهداشتی است که بسیاری از افراد ممکن است دچار ابهام در تفاوت آن‌ها شوند. بسیاری از افراد با شروع شدن فصل جدید، مثل فصل بهار دچار حساسیت های فصلی  می شوند. علائمی  نظیر خارش، سوزش و آبریزش در ناحیه بینی و چشم، عطسه، حساسیت های پوستی و مشکلاتی در دستگاه های تنفسی که شامل تنگی نفس و سرفه می باشد،در بدن آن ها ظاهر می شود. گرده گیاهان و گل ها می تواند باعث ایجاد چنین حساسیت هایی شود که افراد دارای آلرژی  نباید در معرض چنین گیاهانی قرار بگیرند. آسم نیز خود یک بیماری است که در آن، مجاری هوایی و راه های تنفسی، متورم و تنگ می شود و مخاط زیادی را تولید می کند. که باعث سرفه، تنگی نفس، تنفس صدا دار می شود. آسم و آلرژی دو نوع بیماری متفاوت هستند که گاهی علائم بسیار مشابهی نیز دارند. در ادامه مقاله به عواملی که سبب آسم و آلرژی شده و همچنین علائم هر کدام و تفاوت آسم و آلرژی خواهیم پرداخت.

 آیا آسم به آلرژی ربط دارد؟

آسم می‌تواند با آلرژی مرتبط باشد و در بسیاری از موارد، این دو بیماری به هم مرتبط هستند. به این وضعیت آسم آلرژیک گفته می‌شود، که در آن عوامل آلرژی‌زا مانند گرده گیاهان، گرد و غبار، کپک یا شوره حیوانات، موجب تحریک مجاری هوایی و بروز علائم آسم می‌شوند.

در افراد مبتلا به آسم آلرژیک، سیستم ایمنی بدن نسبت به مواد آلرژی‌زا واکنش بیش از حد نشان می‌دهد و این باعث التهاب و تنگی مجاری هوایی می‌شود. با این حال، همه موارد آسم به آلرژی مرتبط نیستند و عوامل دیگری مانند عفونت‌های تنفسی، ورزش یا استرس نیز می‌توانند موجب حملات آسم شوند. شناسایی و کنترل محرک‌های آلرژی می‌تواند به مدیریت بهتر آسم کمک کند.

علائم آسم

آسم نوعی بیماری تنفسی است که در آن لوله‌های تنفسی ملتهب و متورم شده و انقباض نایژه‌ها را سبب می‌شود. شدت آسم می‌تواند با گذشت زمان کم تر شود اما  هرگز به طور کامل از بین نمی رود.

از علائم آسم می توان به موارد زیر اشاره کرد :

• تنگی نفس
• سرفه یاخس خس سینه که با سرماخوردگی تشدید می شود.
• درد قفسه سینه

در برخی شرایط علائم آسم شدیدتر می شود. این شرایط عبارتند از:

• زمانی که هوا سرد و خشک و آلوده باشد.
• محرک هایی همچون دود سیگار
• داروهایی مانند آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن
• وجود عوامل محرک کننده همچون گاز، گرد و خاک های شیمیایی و بخار در محل کار
• سم ناشی از آلرژی که در آلرژن هایی مربوط به گرده گل، سوسک و حیوانات خانگی وجود دارد.

علائم آلرژی

 آلرژی ها از شایع ترین بیماری هایی است که با آسم در کودکان و بزرگسالان نیز همراهی دارد. آلرژی واکنش بیش از حد سیستم ایمنی بدن است که زمینه ابتلا به آن، ارثی است. هیچ کس با آلرژی به دنیا نمی آید، ولی معمولا می تواند از سنین کودکی آغاز می شود. اما این نشان دهنده آن نیست که از دیگر سنین شروع نمی شود.

از علائم آلرژی می توان به موارد زیر اشاره کرد :

• آبریزش، گرفتگی و خارش بینی
• عطسه های مکرر
• خارش، قرمزی، اشک ریزی، تورم و حساسیت به نور در چشم
• تنفس همراه با صدای خس خس و احساس کمبود هوا
• خستگی
• عصبیانیت
• خارش گلو و گوش

تفاوت آسم و آلرژی در علل بروز

تفاوت آسم و آلرژی در علل بروز آن‌ها به ماهیت بیماری و عوامل تحریک‌ کننده‌ای که هر یک را ایجاد می‌کنند، مرتبط است. آسم یک بیماری مزمن تنفسی است که علل آن ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی می‌باشد. این بیماری ممکن است به ‌واسطه عفونت‌های تنفسی، ورزش، هوای سرد، استرس، یا تماس با مواد محرک مانند دود سیگار و آلودگی هوا ایجاد شود. هرچند آسم در مواردی می‌تواند به دلیل واکنش به آلرژی‌زاها تحریک شود، اما همیشه ریشه در آلرژی ندارد و ممکن است به دلایل غیرمرتبط نیز بروز کند.

از سوی دیگر، آلرژی ناشی از واکنش بیش از حد سیستم ایمنی بدن به مواد بی‌ضرر است که به آن‌ها آلرژن گفته می‌شود. این مواد می‌توانند شامل گرده گیاهان، گرد و غبار، کپک، شوره حیوانات یا برخی غذاها باشند. واکنش سیستم ایمنی به آلرژن‌ها باعث بروز علائمی مانند عطسه، آبریزش بینی، خارش یا کهیر می‌شود. بنابراین، در حالی که آلرژی به‌وضوح به واکنش‌های ایمنی غیرطبیعی نسبت به آلرژن‌ها مربوط است، آسم طیف گسترده‌تری از علل را در برمی‌گیرد.

تفاوت آسم و آلرژی در نواحی درگیر

تفاوت آسم و آلرژی در نواحی درگیر بدن به ویژگی‌های هر بیماری و سیستم‌هایی که تحت تأثیر قرار می‌گیرند، مرتبط است. آسم عمدتا دستگاه تنفسی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در این بیماری، مجاری هوایی ملتهب شده و با تنگی، تورم و ترشح مخاط بیش از حد، مشکلاتی مانند تنگی نفس، سرفه و خس‌خس سینه ایجاد می‌شود. این التهاب و تنگی مجاری هوایی به‌ویژه در ریه‌ها و برونش‌ها متمرکز است و می‌تواند تنفس را به‌ویژه هنگام قرار گرفتن در معرض عوامل تحریک‌ کننده مانند آلرژن‌ها یا آلودگی هوا دشوار کند.

در مقابل، آلرژی ممکن است چندین سیستم بدن را درگیر کند و نواحی تحت تأثیر بستگی به نوع آلرژن و نحوه تماس با آن دارد. آلرژی‌های تنفسی بیشتر بینی، چشم‌ها و گلو را تحت تأثیر قرار می‌دهند و باعث علائمی مانند عطسه، آبریزش بینی و خارش چشم می‌شوند. در مواردی که آلرژی به غذاها یا داروها مربوط باشد، ممکن است دستگاه گوارش، پوست (با ایجاد کهیر یا خارش)، یا حتی سیستم ایمنی به طور کلی با واکنش‌هایی مانند آنافیلاکسی درگیر شوند. بنابراین، در حالی که آسم محدود به دستگاه تنفسی است، آلرژی می‌تواند تأثیرات گسترده‌تری در بدن داشته باشد.

مهمترین تفاوت آسم و آلرژی

• به طور کلی، آسم التهاب و تورم مجاری هوا و دستگاه های تنفسی است. در حالی که آلرژی واکنش غیرمعمول دستگاه ایمنی بدن به برخی از مواد است.
• علاوه بر تست آلرژی، از آزمایش عملکرد ریه، اسپیرومتری برای تشخیص آسم، و از طریق آزمایش خون و تست پوستی پریک برای تشخیص آلرژی می توان استفاده کرد.
• آسم فقط دستگاه تنفسی و مجاری هوایی را تحت تاثیر قرار می دهد، در حالی که آلرژی، چندین عضو از دستگاه های بدن را تحت تاثیر قرار می دهد.
• عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی باعث بروز آسم شوند در حالیکه در آلرژی به علت قرار گرفتن در معرض آلرژن‌ها و مواد شیمیایی موجود در محیط به وجود می آیند.
• درمان آسم از طریق مصرف دارو‌های استنشاقی، تزریقی یا بلعی است که شامل برونکودیلاتور‌ها و کورتیکواستروئید‌ها هستند. ولی برای درمان آلرژی از دارو‌های آنتی هیستامین و در موارد شدید نیاز به تزریق اپی نفرین می باشد.

راه های درمان در آسم و آلرژی

درمان آسم

• داروهای آسم دو نوع دارند : 1) سریع الاثر که حملات آسم را کنترل می کنند. 2) طولانی مدت که به فرد کمک می کند تا حملات کم و خفیف داشته باشند.
• استفاده از داروهای استنشاقی شامل برونکودیلاتور‌ها و کورتیکواستروئید‌ها
• درمان های خانگی آسم که شامل : بستن پنجره ها، اجتناب از محرک ها،خودداری از مصرف غذاهای مضر برای آسم، استفاده از هواکش، تغییر دکور برای کاهش گرد و خاک، ایجاد رطوبت مطلوب، دوری کردن از قارچ ها،عدم نگهداری از حیوانات خانگی، نظافت منظم، پوشاندن دهان و بینی در هوای سرد، ورزش منظم و وزن متناسب

درمان آلرژی

• بستن پنجره
• استفاده از ماده کورستین در خوراک و میوه ها و سبزی هایی همچون پیاز، چغندر قند، بلوبری، کلم بنفش، تمشک، گل کلم بنفش، آکای بری، بادمجان، هویج بنفش، ماست، قارچ، اسپیرولینا، اسیدهای چرب امگا 3 مثل روغن ماهی و تخم مرغ، کلم بروکلی، کدو تنبل، سیر، عسل محلی
• استفاده از ماسک هنگام گرده افشانی درختان و گل ها و گیاهان و روزهای آلوده
• دوری از دود تنباکو
• استفاده از انواع ویتامین C
• استفاده از انواع ویتامین D3
• استفاده از آنتی بیوتیک ها
• استفاده از گیاه Butterbur

 نتیجه گیری

آسم و آلرژی اگرچه ممکن است علائم مشترکی مانند تنگی نفس یا سرفه داشته باشند، اما از نظر علل، نواحی درگیر و نحوه تأثیر بر بدن تفاوت‌های اساسی دارند. آسم عمدتاً یک بیماری مزمن تنفسی است که مجاری هوایی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و ممکن است به عوامل محیطی، ژنتیکی یا حتی آلرژن‌ها وابسته باشد. از سوی دیگر، آلرژی واکنشی غیرطبیعی از سیستم ایمنی بدن به مواد خاصی است که می‌تواند بر بخش‌های مختلف بدن از جمله بینی، چشم‌ها، پوست یا دستگاه گوارش تأثیر بگذارد. شناخت تفاوت‌های این دو وضعیت برای تشخیص دقیق و انتخاب درمان مناسب ضروری است و به افراد کمک می‌کند که بیماری خود را بهتر مدیریت کنند. برای درمان آسم آلرژیک و بیماری های تنفسی می توانید به کلینیک آلرژی صبا مراجعه نمایید.

سوالات متداول