حساسیت به مواد شوینده؛ به همراه نکات مراقبتی

حساسیت به مواد شوینده یکی از مشکلات رایج پوستی است که می‌تواند تاثیر زیادی روی کیفیت زندگی و سلامت پوست شما بگذارد. آیا مبتلا به آلرژی به مواد شوینده هستید؟ آیا استفاده از شوینده ها موجب خارش، قرمزی، سوزش و اگزما و کهیر در پوست دستان شما شده است؟ آیا آسیب های ناشی از شوینده ها موجب آزار شما شده است؟ برخی از آلرژی ها از انواع آلرژی های ژنتیکی می باشند. کسانی که به صورت ژنتیکی مبتلا به نوعی آلرژی ژنتیکی هستند، هر نوع ماده ی حساسیت آوری می تواند موجب ایجاد حساسیت و آلرژی در آن ها شود. یکی از این مواد حساسیت زا، شوینده ها هستند که موجب آلرژی می شوند. در این مقاله با علائم، دلایل و راهکارهای موثر برای پیشگیری و درمان حساسیت به مواد شوینده آشنا می‌شوید تا بتوانید پوست خود را بهتر محافظت کنید و از این مشکلات ناراحت‌کننده خلاص شوید. پس با ما همراه باشید!

حساسیت به مواد شوینده چیست؟

حساسیت به مواد شوینده نوعی واکنش التهابی پوست است که در نتیجه تماس با ترکیبات شیمیایی موجود در محصولات شوینده مانند صابون، شامپو، یا مایع ظرفشویی ایجاد می‌شود. این حساسیت باعث قرمزی، خارش، خشکی و گاهی تاول یا ترک خوردگی پوست می‌شود و می‌تواند در افرادی که پوست حساسی دارند یا به ترکیبات خاصی آلرژی دارند، بیشتر بروز کند. شناخت علائم و عوامل تحریک‌کننده به پیشگیری و درمان موثر این نوع حساسیت کمک می‌کند

بیشتر بخوانید: حساسیت به طلا چیست؟

علت ایجاد حساسیت به مواد شوینده

علت حادثه، شوینده ها مواد سوزاننده و محرک هستند که سبب تخریب و آسیب سلول های پوست و از بین رفتن سد دفاعی پوست می شوند. گاهی عفونت های میکروبی و قارچی هم اضافه می شود که درمان را مشکل تر می کند.

حسسایت به مواد شوینده به این معناست که هنگامی که شما در تماس با شوینده ها هستید، پوست شما و یا سیستم تنفسی شما دچار مشکل می شود. این مشکلات ممکن است به صورت قرمزی و خارش پوست، کهیر، عطسه، سرفه و … باشند. به وجود آمدن آلرژی به مواد شوینده می تواند تحت تاثیر عوامل مختلفی باشد. اما لازم به ذکر است به گفته پزشکان مرکز درمان آلرژی مهم ترین عامل ایجاد این نوع آلرژی، استفاده نادرست از این مواد می باشد. مواد شوینده اعم از مواد پودری، قلیایی و اسیدی، اگر به شیوه ی نادرست و بیش از حد مورد استفاده قرار بگیرند، می توانند موجب ایجاد حساسیت یا آلرژی شوند. علاوه بر آن افرادی که به آلرژی مبتلا هستند مستعد مبتلا به این نوع حساسیت نیز می باشند.

ایجاد آلرژی در پوست دست به این دلیل است که، هنگامی که شوینده ها به صورت مستقیم با پوست دست در تماس هستند، موجب می شوند چربی و رطوبت موجود در پوست دست از بین برود و مواد حساسیت زا راحت تر بتوانند به عمق لایه های پوستی نفوذ کنند، در چنین شرایطی پوست دست خشک و آسیب پذیر می شود.

بیشتر بخوانید: علت حساسیت به آفتاب چیست؟

چه موادی موجب حساسیت به مواد شوینده می شوند؟

همه ی ما در طول شبانه روز با شوینده های مختلفی سر و کار داریم. این شوینده ها می توانند برای بهداشت و نظافت شخصی مورد استفاده واقع شوند و یا برای بهداشت محیط و عمومی. شوینده های مختلفی می توانند موجب آلرژی شوند اما برخی از شوینده ها خاصیت حساسیت زایی بیشتری نسبت به دیگر شوینده ها دارند، رایج ترین شوینده هایی که موجب آلرژی می شوند به شرح زیر می باشند:

چه موادی موجب آلرژی به مواد شوینده می شوند؟

شوینده ها به خودی خود موجب آلرژی و ایجاد حساسیت نمی شوند. بلکه موادی که در این شوینده ها به کار برده می شوند موجب ایجاد حساسیت می شوند. شایع ترین موادی که در شوینده ها وجود دارند و موجب بروز حساسیت و آلرژی می شوند، به شرح زیر می باشند:

• اسانس های موجود در شوینده ها
• سورفکتانت ها
• پلی آلکیلن یا اتیلن اکساید
• روشن کننده ها که در شوینده هایی مثل وایتکس وجود دارند
• فسفات
• و ….

علائم حساسیت به مواد شوینده چیست؟

همان طور که گفتیم استفاده ی نادرست و بیش از حد از شوینده ها می تواند موجب  حساسیت به شوینده ها شود. این نوع آلرژی دارای علائمی می باشد که مبتلا به راحتی می تواند مشاهده کند. مهم ترین علائم حساسیت به شوینده ها به شرح زیر می باشد:

• ایجاد قرمزی و التهاب در پوست: یکی از رایج ترین علامت هایی که می تواند حساسیت به شوینده ها را نشان دهد، التهاب و قرمزی پوست می باشد. معمولا بعد از استفاده از یک ماده ی شوینده اگر به آن آلرژی پیدا کنید پوست شما دچار قرمزی و التهاب می شود.
• خشک شدن پوست: خشک شدن، ترک ترک شدن و پوسته پوسته شدن از دیگر علائم حساسیت به شوینده ها می باشند. همان طور که شرح دادیم شوینده ها موجب می شوند رطوبت و چربی پوست گرفته شود در نتیجه مواد آسیب زا که در شوینده ها وجود دارند، راحت تر به عمق پوست نفوذ می کنند.
• ایجاد تورم و تاول در ناحیه آلرژی: در مواردی که آلرژی شدید می شود ممکن است در سطح پوست تورم و تاول ایجاد شود.
• سرفه و عطسه
• و …

پیشگیری حساسیت به مواد شوینده

پیشگیری، استفاده صحیح ازاین مواد وبا غلظت مناسب و استفاده از دستکش و مصرف پمادهای چرب کننده پوست است. همچنین هنگام کار با این شوینده ها می توان از دستکش استفاده نمود. اما در صورت بروز حساسیت می بایست به مرکز درمان آلرژی و پزشکان متخصص مراجعه نمود.

تشخیص حساسیت به مواد شوینده

تشخیص حساسیت به مواد شوینده بر اساس معاینه بالینی و بررسی علائم پوستی انجام می‌شود. پزشک ابتدا سابقه تماس با شوینده‌ها و نوع محصولات مصرفی را می‌پرسد و سپس وضعیت پوست را بررسی می‌کند تا نشانه‌هایی مانند قرمزی، خارش، تورم یا تاول را شناسایی کند. در موارد مشکوک یا برای تعیین دقیق‌تر عامل حساسیت، ممکن است تست‌های پوستی مانند پچ تست (Patch Test) انجام شود که با قرار دادن نمونه‌های کوچکی از مواد مختلف روی پوست، واکنش حساسیتی بررسی می‌شود. این روش به پزشک کمک می‌کند ترکیبات حساسیت‌زا را شناسایی و برنامه درمانی مناسبی تجویز کند.

درمان حساسیت به مواد شوینده

درمان حساسیت به مواد شوینده نیازمند شناسایی و حذف عامل تحریک ‌کننده اصلی است. اولین قدم در این فرآیند، قطع استفاده از شوینده‌هایی است که باعث واکنش پوستی شده‌اند. بهتر است از محصولات ملایم و مخصوص پوست‌های حساس استفاده کنید که فاقد عطر، رنگ و مواد شیمیایی قوی باشند. همچنین شستشوی پوست با آب ولرم و خشک کردن آرام آن بدون مالش شدید به کاهش تحریک کمک می‌کند.

در مواردی که حساسیت های پوستی شدت یافته و علائم مثل التهاب، قرمزی و خارش زیاد است، پزشک ممکن است کرم‌های ضدالتهاب مانند کورتیکواستروئیدها را تجویز کند. این داروها به کاهش التهاب و تسکین سریع‌تر پوست کمک می‌کنند. علاوه بر آن، استفاده از مرطوب‌ کننده‌های مخصوص پوست حساس و بدون مواد آلرژی‌زا برای حفظ رطوبت و تقویت سد دفاعی پوست توصیه می‌شود تا فرایند ترمیم پوست سرعت یابد.

در موارد شدیدتر یا حساسیت‌های مزمن که به درمان‌های موضعی پاسخ نمی‌دهند، ممکن است نیاز به مصرف داروهای خوراکی یا درمان‌های تخصصی‌تر باشد. همچنین، آموزش فرد درباره نحوه انتخاب محصولات بهداشتی مناسب و رعایت نکات مراقبتی پوستی اهمیت زیادی دارد تا از بروز مجدد حساسیت جلوگیری شود. پیگیری منظم با پزشک و رعایت توصیه‌های پزشکی بهترین راه برای کنترل و درمان حساسیت به مواد شوینده است.

نکات مهم هنگام انتخاب شوینده برای کاهش حساسیت

برای کاهش حساسیت پوست هنگام استفاده از شوینده‌ها، انتخاب محصول مناسب بسیار مهم است. شوینده‌های نامناسب می‌توانند باعث خشکی، قرمزی و تحریک پوست شوند؛ بنابراین توجه به نکات زیر به شما کمک می‌کند شوینده‌ای ملایم و سازگار با پوست حساس خود پیدا کنید.

• شوینده‌های بدون عطر و رنگ مصنوعی را انتخاب کنید.
• محصولاتی با pH نزدیک به پوست طبیعی (حدود ۵.۵) را ترجیح دهید.
• از شوینده‌های فاقد سولفات و پارابن استفاده کنید.
• شوینده‌هایی با ترکیبات مرطوب‌کننده و التیام‌بخش را انتخاب کنید.
• محصولاتی که روی بسته‌بندی‌شان عبارت “مناسب پوست حساس” یا “hypoallergenic” درج شده باشد را خریداری کنید.
• قبل از استفاده از شوینده جدید، تست حساسیت روی بخش کوچکی از پوست انجام دهید.
• از محصولات شوینده مخصوص صورت و بدن جداگانه استفاده کنید.
• شوینده‌هایی با ترکیبات طبیعی و گیاهی را در نظر بگیرید.
• شوینده‌های کف‌کننده زیاد ممکن است پوست را خشک کنند؛ شوینده‌های ملایم با کف کم را انتخاب کنید.
• از شوینده‌هایی که با توصیه پزشک یا متخصص پوست معرفی شده‌اند استفاده کنید.

سخن پایانی

حساسیت به مواد شوینده یکی از مشکلات شایع پوستی است که با انتخاب نادرست محصولات شوینده و عدم رعایت نکات بهداشتی ایجاد می‌شود؛ این حساسیت می‌تواند باعث خشکی، قرمزی و خارش پوست شود و کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. با آگاهی از علائم، تشخیص به موقع و استفاده از شوینده‌های مناسب و ملایم، می‌توان از بروز و تشدید این حساسیت جلوگیری کرد. در نهایت، مراقبت صحیح و انتخاب محصولات استاندارد، کلید حفظ سلامت و شادابی پوست حساس است.

سوالات متداول